دسته بندی | پرونده

تجدید نظر در مطلق گرایی و نگاه مونیستی به سیاست

تجدید نظر در مطلق گرایی و نگاه مونیستی به سیاست

در این نوشته به ارزیابی متد و اسلوب مواجهه با مسائل سیاسی اجتماعی و تغییراتی که در این عرصه در ذهن بخشی از نیروهای سیاسی در طی نزدیک به چهل سال اخیر رخ داده پرداخته شده و بررسی تفاوت تئوری ها و ارزیابی از شرایط و نیروی سیاسی موضوع بحث این نوشته نیست. دوران انقلاب دوران قبل از انقلاب...

تغییرات چهار قرن در چهل سال!

تغییرات چهار قرن در چهل سال!

نسل من یعنی کسانی که افکارشان در نیمه دهه پنجاه شکل گرفته است با دو رخداد مهم مواجه بوده اند: انقلاب (و سپس جمهوری اسلامی) در ایران و فروپاشی بلوک شرق در جهان. هر دو تاثیری شگرف در افکار و گفتمان های فکری و سیاسی آنان داشته است. همان گونه که افکار ماقبل این دو واقعه شان به شدت تحت تاثیر...

تغییر واقعیات یا تحول دیدگاه های نخبگان؟

تغییر واقعیات یا تحول دیدگاه های نخبگان؟

با توجه به گسترش دامنۀ مباحثی که میهن این شماره مطرح کرده است؛ تغییر نظر اغلب نخبگان به سه گانۀ اسرائیل آمریکا و جمهوری اسلامی، معتقدم پاسخگوئی و حتی اشارۀ مختصر به آنها در یک مقالۀ کوتاه  نمیگنجد و هر یک ازآنها نوشته مستقلی را می طلبد. مثلا نگاه به مسئلۀ فلسطین - اسرائیل  (که تا...

سرسخن پانزدهم

سرسخن پانزدهم

جهان و ایران در چهار دهه اخیر تحولات سترگی را از سر گذرانده و با شتابی که در تاریخ بی سابقه می نماید، دگرگون شده است. فروپاشی بلوک شرق، سقوط دیکتاتوری های نظامی در آمریکای لاتین و آفریقا، ورافتادن آپارتاید، انقلاب ایران و رویدادهای پس از آن در ایران و خاورمیانه، رشد شتابان اقتصادهای...

تحول مفهوم «استقلال اقتصادی» در ایران

تحول مفهوم «استقلال اقتصادی» در ایران

جمهوری اسلامی با توجه به فلسفه ناظر بر پیدایش آن، تاریخ زندگی اش و نیز قانون اساسی و ساختار های حقوقی و سیاسی اش، در زمره نظام های دین سالار جای میگیرد. پایه گذاران نظام بر آمده از انقلاب 1357 نیز تصور میکردند می توانند اقتصاد کشور را، و یا آنچه را که از کلمه «اقتصاد» می فهمیدند، با...

فقه پس از انقلاب و پیامدهای ناگزیرِ تحوّل گفتمانی

فقه پس از انقلاب و پیامدهای ناگزیرِ تحوّل گفتمانی

گفتمان هر چه سخت‌تر و آهنین‌تر باشد به محضِ نخستین تغییر، راهِ فرسودگی می‌پیماید. به تدریج سوژه‌ی گفتمان می‌ماند اما خود چنان متحول می‌شود که گویی از صورت پیشین، جز پوسته‌ای نمی‌ماند. این به معنای خوب یا بد بودنِ چنین اتفاقی نیست و این گزاره نیز ارزشداوری نیست و تنها روایت...

درباره گفتمان (در گفتگو با میهن)

درباره گفتمان (در گفتگو با میهن)

دوماهنامه ميهن شماره پانزدهم خود را به تحول گفتمان ها درايران از انقلاب تا امروزاختصاص داده است. شما چهل سال پيش واژه یِ نوساخته‌ی گفتمان را درزبان فارسي در برابرِ اصطلاح discourse وضع كرديد.امروزاين معادل كاملا جاي خود را درمباحث اجتماعي وسياسي بازكرده است. discourse ازچه زمان درمباحث...

انتخابات و تحول مدنی در ایران

انتخابات و تحول مدنی در ایران

در این یادداشت سخن بر سر آن است که زمینه های مدنی برای رسیدن به سطح بالاتری از دموکراسی در ایران در دهه های اخیر رو به رشد بوده است. منظور از زمینه های اجتماعی، شکل گیری رفتارهایی است که همگرایی میان اقشار مختلف جامعه برای توافق بر سر حل مسالمت آمیز مساله سیاست را افزایش داده است....

مفرد مذکر غایب و زبان انتخابات

مفرد مذکر غایب و زبان انتخابات

انتخابات در ایران زبان و ادبیات خاص خود را دارد؛ نه از این‌جهت که فرهنگ سیاسی در هر سرزمینی با دیگری متفاوت است بلکه ساختار بیمار سیاسی در کشور، زبان انتخاباتش را به وضعیتی رسانده که گنگ، پیچیده و نیازمند تأمل و تفسیر است. بخش مهمی از این ساختار بیمار، برآمده از رهبری با حداکثر...

جامعۀ مدنی و  تنگناهایش

جامعۀ مدنی و  تنگناهایش

بیست سال پیش در همین روزها بود که آقای محمّد خاتمی کشف کرد که در ایران یک «جامعۀ مدنی» هم وجود دارد. در انتخابات ریاست جمهوری خرداد ۱۳۷۶ شمار شرکت‌کنندگان و راٌی دهندگان چند میلیونی بیش از دفعات پیشین و دور از انتظار زعمای رژیم بود. پیدا بود که کسان دیگری پیه شرکت در انتخابات را...