دسته بندی | پرونده

دین و نواندیشی، روشنفکری، بازاندیشی و …

دین و نواندیشی، روشنفکری، بازاندیشی و …

اغراق نیست اگر بپذیریم که مهم‌ترین دستاورد انقلاب مشروطیت آغاز فرآیند کناره‌گیری دین از سیاست بود. این فرآیند، که طبعاً بدون بده-بستان و سازش میان روحانیت و حکومت ممکن نبود، همان قدر در دوران پانزده سالۀ پر هرج و مرج و بی‌ثباتی آغاز مشروطیت ادامه یافت که در دو دورۀ دیکتاتوری...

سرسخن

سرسخن

چرا «روشنفکری و نهضت اصلاح دینی»؟ بهاران خجسته باد سالی سرشار از شادی و امید برای همه ایرانیان آرزو می کنیم بوی باران، بوی سبزه، بوی خاک شاخه‌های شسته، باران خورده، پاک آسمان آبی و ابر سپید برگ‌های سبز بید عطر نرگس، رقص باد نغمه و بانگ پرستوهای شاد خلوت گرم کبوترهای مست نرم...

دموکراسی و اصلاح دینی دو پروژه مستقل هستند

دموکراسی و اصلاح دینی دو پروژه مستقل هستند

‫الف- آیا برای  گذار به دموکراسی در ایران نیازمند مباحث نظری و فرهنگی هستیم؟ مباحث نظری و فرهنگی گذار به دموکراسی را تسهیل می‌کند، اما بدون فراهم آمدن زیرساخت های اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی لازم، دموکراسی به دست نمی‌آید. ‫ب- آیا در روند دموکراتیزاسیون به اصلاح دینی...

راز موفقیت، همدلی و همکاری روشنفکران مذهبی و غیرمذهبی است

راز موفقیت، همدلی و همکاری روشنفکران مذهبی و غیرمذهبی است

رابطه متقابل تغییرات فرهنگی و تغییرات اجتماعی از هر منظری که به چگونگی و چرایی تغییرات اجتماعی نگاه کنیم، ضرورت طرح مباحث فکری و فرهنگی در حوزه های مختلف و پیچیدة اجتماعی قطعی و غیر قابل انکار می نماید. تنها موضوع مورد اختلاف می تواند موضوعاتی چون تقدم تغییرات فکری و فرهنگی بر...

بازنگری ادعاها و اعتبارهای اصلاح دینی

بازنگری ادعاها و اعتبارهای اصلاح دینی

درآمد جنبش اصلاح دینی در سال های منتهی به انقلاب اوج گرفت و به فکر انقلاب و تحقق آن بسیار یاری رساند. در دهه اول و دوم انقلاب به عقلانیت روی کرد و از انقلاب به سوی اصلاح گرایید و این بار در برآمدن محمد خاتمی و دولت اصلاحات یاری رساند. اما جنبش اصلاح دینی در سال های اخیر در همان وضعیت...

اسلام بد، اسلام خوب و قایم با شک بازی نواندیشی دینی!

اسلام بد، اسلام خوب و قایم با شک بازی نواندیشی دینی!

نشریه میهن در پی تهیه پرونده ای در باره «روشنفکری و نهضت اصلاح دینی» از برخی، و نیز نگارنده، خواست تا به سه پرسش پاسخ دهند.  این نوشته بر پایه همین سه پرسش و پاسخ گویی به آن ها سامان یافته است. همین جا بگوییم که بدین پرسش ها از دیدگاه های گوناگونی می توان پاسخ داد. باور ما آزادی خواهی...

دیالوگ

دیالوگ

واقعيت تلخ اين است كه ميان آنان كه روشنفكران سكولار ايرانى خوانده مى‏شوند (اعم از مبارز و آكادميسين، چپ‏گرا و ميانه‏رو) با كسانى كه به روشنفكران دينى ايران مشهورند و بيش‏ترشان سوداى اصلاح دين در سر دارند، هرگز ديالوگ جدى‏اى شكل نگرفت. واقعيت تلخ‏تر اين كه درون هر يك از اين...

بهار ادیان و مهارِ متدیّنان

بهار ادیان و مهارِ متدیّنان

اشارت بنا و مبناى نخستينِ اين مقاله بر آن است كه ديندارانِ روشن‌ضمير به قرائت انسانى از دين باور دارند و نهضت اصلاح دينى را بر اين بستر مى‌سازند. آنها متن را بر ترازوى انسان و مقتضياتِ انسان بودن‌اش مى‌سنجند و با همين سنجه مى‌خوانند و مى‌فهمند. به عبارت ديگر، در باور آنها...

اندر لزوم مباحث نظری درحوزه روشنفکران دینی

اندر لزوم مباحث نظری درحوزه روشنفکران دینی

واکاوی پدیده‌ای که برای پیدا کردن نام گویایی برای آن نیز مشکلی جدی وجود دارد کار ساده‌ای نیست. به علاوه اطلاق هر کدام از نام‌های: تجددگرایی دینی، روشن‌فکری دینی، نواندیشی دینی، اصلاح‌طلبی دینی، به این پدیده، اگر بر سبیل تسامح نباشد، خود محل مناقشه ای جدی است. ترجیح شخصی...

اصلاح فکر دینی و دموکراسی

اصلاح فکر دینی و دموکراسی

در چند سال گذشته باب بحث و گفتگو در باره دموکراسی و رابطه آن با اسلام در داخل و خارج  از ایران بسیار مطرح است و نوشته های بسیاری در باب سازگاری و یا ناسازگاری اسلام با دموکراسی و حقوق بشر و دیگر ارزش های جهان مدرن وجود دارد. اما پرسش اساسی که بیش از 150 سال گریبانگیر روشنفکران، کنشگران...